چکیده جنگ یکی از عوامل اصلی رشد چشمگیر اراضی بایر در ادوار مختلف تاریخ ایران است و حکومتهای مختلف پس از رسیدن به دوران ثبات اقدام به عمران این اراضی میکردند. در دورۀ قاجار، اراضی بایر مورد توجه حاکمیت قرار گرفت، چرا که هم از بُعد مالکیت و هم مالیاادامه مطلب

چکیده کوتاه زمانی است که تصحیح نسخ و پژوهش دربارۀ رسالههای سیاقی مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. این رویکرد ارتباط مستقیمی با اهمیتیافتن سیاق و دانش سندشناسی در پژوهشهای تاریخی دارد. رسالۀ بحرالجواهر فی علم الدفاتر اثر عبدالوهاب بن محمدامینادامه مطلب

چکیده برات تجارتی مهمترین و پرکاربردترین ابزار مالی در مناسبات اقتصادی عصر قاجار بود. بر اساس شواهد تاریخی، در این بازۀ زمانی، بخش عظیمی از معاملات و مبادلات داخلی و خارجی ایران با استفاده از برات تجارتی انجام میگرفت. از سویی دیگر، این سند تنها کارکرد تجاری نداشت، بلکه حکومت برای اموری چون تسویه حسابهای مالیاتی، پرداخت بدهیها و خرید اجناس از خارج کشور از آن استفاده میکرد. با وجود تاسیس بانکهای شاهی و استقراضی و نیز چاپ اسکناس به سبک غرب، استفاده از

چکیده هدف: شناسائی ضرورت تشکیل و عوامل ناکارآمدی کمیسیون تطبیق حوالجات به عنوان یکی از سازوکارهای نظارت بر مالیه کشور.روش/ رویکرد پژوهش: دادهها از اسناد وزارت امور اقتصادی و داراییِ موجود در آرشیو ملی ایران و مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی گردآمدهاسادامه مطلب

سال گذشته پس از چاپ کتاب «گنجینۀ اسناد بنیاد ایرانشناسی» برخی ایرادات آن را برای خودم یادداشت کردم. به بهانۀ چاپ مقاله «نقد و بررسی گنجینۀ اسناد بنیاد ایرانشناسی» نوشتۀ دوست عزیز و دانشمند دکتر علی ططری در مجلۀ نقد کتاب میراث، به نظرم رسید نکاتی که یادداشت کرده بودم رو به عنوان مکمل مقالۀ دکتر ططری به اشتراک بزارم. از آنجایی که مقالۀ دکتر ططری بیشتر جنبه معرفی کتاب مذکور را دارد، نکات انتقادی بنده نیز میتواند کامل کنندۀ آن باشد. *نقدی بر کتاب «گنجینه اسناد بنیاد ایرانشناسی»، مجری طرح: حمید افشار؛ بازخوانی اسناد: سیدمحمدصادق ابراهیمیان؛ تهران: انتشارات بنیاد ایرانشناسی، 1394* اهمیت کتاب: بازخوانی 99 سند تاریخی که حاوی اطلاعات آشکار و نهان مربوط به تاریخ سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و مواد خامی که میتوانند دستمایۀ پژوهشهای نسبxadشناسی و رجالxadشناسی، جغرافیایی تاریخی، مسائل فقهی و حقوقی، سندشناسی، قبالهxadنویسی و غیره شوند. همچنین آقای ابراهیمیان یکی از اساتید سندخوانی هستند که تسلط بالایی بر خواندن خطوطی چون سیاق، تعلیق و شکسته نستعلیق دارند که از این حیث این کتاب میتواند جنبۀ آموزشی داشته باشد. برخی ایرادات کتاب از نظر نگارنده: تقسیمبندی اسناد در کتاب مبنای علمی ندارد. تقسیم اسناد به سه دستۀ اسناد تاریخی، اسناد ملکی و اسناد متفرقه نشان از ناآشنایی نویسندۀ مقدمۀ کتاب (مجری طرح) با دانش سنادامه مطلب

چکیده برات دیوانی سندی بود که از سوی دولت بهxadمنظور پرداخت مواجب و دیگر هزینهxadها صادر میxadشد. اهمیت برات زمانی مشخص میxadشود که بدانیم در دورۀ قاجاریه اغلب پرداختxadهای دولت به کارکنان کشوری و لشکری و بهxadطورکلی، اغلب پرداخت هزینهxadها در تمام امور دولادامه مطلب

چکیده براتxadهای دیوانی یکی از مهمترین اسناد مالی به xadجای مانده از دورۀ قاجاریه هستند و می xadتوانند به عنوان یکی از منابع مهم در نگارش تاریخ اقتصادی این دوره مورد استفاده قرار گیرند. در دورهxad های مختلف تاریخی اغلب پرداختxad های نقدی و جنسی دولت به ادامه مطلب

در گسترۀ تاریخ ایران، تامین منابع مالی برای پرداخت حقوق (مواجب) و دستمزدها یکی از چالشهای مهم برای تمامی حکومتها بوده است؛ چراکه حکومت اگر نمیتوانست بموقع حقوق کارکنان کشوری و لشکری را پرداخت کند، احتمال رشوهگیری، فساد، سرکشی و شورش آنها وجود دادامه مطلب