کتابچۀ «جغرافیا و عدد نفوس اهالی مملکت کرمان» در سال 1300 قمری به دستور میرزایوسفخان مستوفیالممالک و در زمان حکمرانی عبدالحمیدمیرزا ناصرالدوله بر ایالت کرمان توسط شخصی به نام عبدالحسین سررشتهدار تألیف و تدوین شده است. این کتابچه شرحی از جغرافیای کرمان و سرشماری جمعیت این ایالت در دورۀ قاجار است. در ...

اسنادی که در این نوشتار به بازخوانی آنها پرداختهایم در رابطه با بازرسی مدارس تهران و بررسی هزینههای صورت گرفته در این مدارس در ابتدای تشکیل حکومت پهلوی است. این اسناد با شمارۀ ردیف 297016344 در آرشیو ملی ایران نگهداری میشوند. نکته جالب توجه در این اسناد این است که بازرسان وزارت معارف به سراغ حسابرسی...

چکیدهپس از استقرار نظام مشروطیت، پرداخت حقوق به یک

برات دیوانی، ابزار اصلی پرداختهای دولتی در دوران پیشامدرن (پیش از مشروطیت) ایران بود. این سند دیوانی انواع مختلفی داشت و مستوفیان بهعنوان تنظیمکنندۀ آن، هر برات را بهمنظور پرداختی مشخص صادر میکردند. عصر قاجار از نظر تنوع براتهای دیوانی بسیار حائز اهمیت است، چرا که دستکم 50 نوع برات مختلف در منابع ای...

امین محمدی گفت: «کتاب بحرالجواهر یکی از مشهورترین کتب سیاق و فن دفترداری دوران قاجار است و اهمیت آن از این جهت است که میتواند ما را در جهت فهم اسناد مالی بسیاری که از دوره قاجار باقی مانده است راهنمایی کند. اسناد مالی دوران قاجار ساختار پیچیدهای دا

چکیده جنگ یکی از عوامل اصلی رشد چشمگیر اراضی بایر در ادوار مختلف تاریخ ایران است و حکومتهای مختلف پس از رسیدن به دوران ثبات اقدام به عمران این اراضی میکردند. در دورۀ قاجار، اراضی بایر مورد توجه حاکمیت قرار گرفت، چرا که هم از بُعد مالکیت و هم مالیا

چکیده کوتاه زمانی است که تصحیح نسخ و پژوهش دربارۀ رسالههای سیاقی مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. این رویکرد ارتباط مستقیمی با اهمیتیافتن سیاق و دانش سندشناسی در پژوهشهای تاریخی دارد. رسالۀ بحرالجواهر فی علم الدفاتر اثر عبدالوهاب بن محمدامین

[unable to retrieve full-text content]چکیده برات تجارتی مهمترین و پرکاربردترین ابزار مالی در مناسبات اقتصادی عصر قاجار بود. بر اساس شواهد تاریخی، در این بازۀ زمانی، بخش عظیمی از معاملات و مبادلات داخلی و خارجی ایران با استفاده از برات تجارتی انجام میگرفت. از سویی دیگر، این سند تنها کارکرد تجاری نداش...

چکیده هدف: شناسائی ضرورت تشکیل و عوامل ناکارآمدی کمیسیون تطبیق حوالجات به عنوان یکی از سازوکارهای نظارت بر مالیه کشور.روش/ رویکرد پژوهش: دادهها از اسناد وزارت امور اقتصادی و داراییِ موجود در آرشیو ملی ایران و مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی گردآمدهاس

سال گذشته پس از چاپ کتاب «گنجینۀ اسناد بنیاد ایرانشناسی» برخی ایرادات آن را برای خودم یادداشت کردم. به بهانۀ چاپ مقاله «نقد و بررسی گنجینۀ اسناد بنیاد ایرانشناسی» نوشتۀ دوست عزیز و دانشمند دکتر علی ططری در مجلۀ نقد کتاب میراث، به نظرم رسید نکاتی که یادداشت کرده بودم رو به عنوان مکمل مقالۀ دکتر ططری ...

چکیده برات دیوانی سندی بود که از سوی دولت بهxadمنظور پرداخت مواجب و دیگر هزینهxadها صادر میxadشد. اهمیت برات زمانی مشخص میxadشود که بدانیم در دورۀ قاجاریه اغلب پرداختxadهای دولت به کارکنان کشوری و لشکری و بهxadطورکلی، اغلب پرداخت هزینهxadها در تمام امور دول

چکیدهxa0xa0xa0 xa0xa0 براتxadهای دیوانی یکی از مهمترین اسناد مالی به xadجای مانده از دورۀ قاجاریه هستند و می xadتوانند به عنوان یکی از منابع مهم در نگارش تاریخ اقتصادی این دوره مورد استفاده قرار گیرند. در دورهxad های مختلف تاریخی اغلب پرداختxad های نقدی و جنسی دولت به

xa0 در گسترۀ تاریخ ایران، تامین منابع مالی برای پرداخت حقوق (مواجب) و دستمزدها یکی از چالشهای مهم برای تمامی حکومتها بوده است؛ چراکه حکومت اگر نمیتوانست بموقع حقوق کارکنان کشوری و لشکری را پرداخت کند، احتمال رشوهگیری، فساد، سرکشی و شورش آنها وجود د